Δεν θα μπορούσα να σκεφτώ πιο κατάλληλ σκηνή από εκείνη την άμεση του «Θεάτρου Σημείο» στα σκοτεινά στενά πίσω από το Πάντειο Πανεπιστήμιο για να φιλοξενήσει αυτήν την ιδιαίτερα αινιγματική και μινιμαλιστική παράσταση που με τις ευλογίες του Street Radio είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε στην πρεμιέρα της.
Το «The Dumb Waiter» είναι ένα κείμενο γραμμένο κάπου στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’50. Όσο και αν σκέφτομαι πως τότε ο συγχωρεμένος ο πατέρας μου ήταν μωρό δυο-τριών ετών και η μητέρα μου αγέννητη, τόσο περισσότερο σοκάρομαι από την ταύτιση με το σήμερα. Το σήμερα που αποτελεί τον ορισμό του θεάτρου του παραλόγου. Αυτός ο παραλογισμός και η μυστικότητα που χαρακτηρίζει το κείμενο αποτυπώνεται με τον πιο γλαφυρό, ευφυή και βρετανικά χιουμοριστικό τρόπο από τη σκηνοθέτρια Δανάη Σπηλιώτη στο σανίδι της οδού Χαριλάου Τρικούπη στην Καλλιθέα.
Δύο συνάδελφοι, ο καθένας με το δικό του ταπεραμέντο και με εντελώς διαφορετική διαχείριση των πραγμάτων, βρίσκονται σε ένα μικρό, κλειστοφοβικό υπόγειο με σκοπό να ασκήσουν τα καθιερωμένα καθήκοντα που προβλέπει η δουλειά τους. Ο Μπεν ή κατά κόσμον Αντώνης Καφεντζόπουλος είναι ένας συγκρατημένος τύπος, μπολιασμένος με αφοπλιστική ψυχραιμία, που υπακούει στις εντολές και σέβεται την ιεραρχία. Από την άλλη, ο Γκας ή για εμάς ο Μιχάλης Τιτόπουλος, αποτελεί ένα πνεύμα ανήσυχο το οποίο, αδυνατώντας να ελέγξει την ενέργειά του, θέτει συνεχώς ερωτήματα κάθε φύσεως. Από το γιατί το καζανάκι του μπάνιου γεμίζει χαρακτηριστικά αργά μέχρι το ποιοι είμαστε, κατά πού πάμε και πού βαδίζουμε.
Όσα και αν δείχνουν να τους χωρίζουν, στην πραγματικότητα τους ενώνει ένα πράγμα: η αγωνία και ο φόβος για ένα πανίσχυρο άγνωστο και η «γύμνια» τους μπροστά στη δύναμη της εξουσίας. Μιας εξουσίας που είναι αδύνατον να εντοπιστεί και να διευκρινιστεί και που επί της ουσίας αποκαθηλώνει το αφήγημα της ήσυχης ζωής που οι δύο πρωταγωνιστές έχουν. Το σκληρό είναι ότι μαζί του αποκαθηλώνεται και το αφήγημα της δικής μας ήσυχης ζωής, κοντά στα εβδομήντα χρόνια μετά τη συγγραφή αυτού του κειμένου.
Ο «Dumb Waiter» δεν είναι ένας χαζός σερβιτόρος, όπως πιθανώς να μαρτυρά η επιφανειακή μετάφραση του όρου. Είναι ένας βουβός ανελκυστήρας που εξελίσσεται σε έναν τρίτο, ξεχωριστό χαρακτήρα της παράστασης. Όσο βουβός, όμως, είναι, τόσο εκκωφαντικός είναι και ο θόρυβος που φέρνει κάθε φορά που μεταφέρει απροειδοποίητα μηνύματα και παράλογες εντολές από άνωθεν, οι οποίες ανοίγουν τον δρόμο για μία μακρά διαδικασία βαθιάς υπαρξιακής αναζήτησης μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών.
Ο Αντώνης Καφετζόπουλος και ο Μιχάλης Τιτόπουλος, με τις φοβερές τους ερμηνείες μπολιάζουν άμεσα στον θεατή, που κάθεται μόλις ελάχιστα βήματα μακριά τους, το αίσθημα του σασπένς και της νευρικής προσμονής, κάθε φορά που ο ανελκυστήρας βρίσκεται σε κίνηση. Ό,τι νιώθεις εκείνη τη στιγμή είναι ακριβώς εκείνο που νιώθει ο Μπεν και ο Γκας και αυτό θέλει πραγματική προσπάθεια και ειλικρινή χημεία μεταξύ των δύο ηθοποιών, υπό τις οδηγίες της Δανάης Σπηλιώτη.
Όσο παρανοϊκό και ακαταλαβίστικο σου φαίνεται το κείμενό μου, τόσο παρανοϊκή και η παράσταση. Η ειδοποιός διαφορά είναι ότι εκείνη δεν θα σου «κάψει» τον εγκέφαλο. Τουναντίον, θα σου τον ενεργοποιήσει και θα σε φέρει αντιμέτωπο με τη δύσκολη αποστολή της επίλυσης του γρίφου της δικής σου ζωής. Σε έναν κόσμο αρκετά διαφορετικό από εκείνον της δεκαετίας του ’50, αλλά σοκαριστικά ίδιο όσον αφορά στην τυφλή υπακοή σε μία αόρατη και αδιευκρίνιστη εξουσία, την προβληματική επικοινωνία και τον παραλογισμό της ανθρώπινης ύπαρξης.
Δεν είναι απλά μία καλή ιδέα να πας να το δεις. Είναι επιβεβλημένο να το κάνεις. Και οι δικαιολογίες για να μην κάνεις είναι μηδαμινές, καθώς το «Θέατρο Σημείο» σε περιμένει κάθε Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00 και κάθε Κυριακή στις 20:00, μέχρι τις 30 Νοεμβρίου (τ’ Αγιαντρεός που λέμε και στην Πάτρα).
Πληροφορίες παράστασης:
Μετάφραση: Μιχάλης Μακρόπουλος
Σκηνοθεσία: Δανάη Σπηλιώτη
Σκηνικά-Κοστούμια: Πάρις Μέξης
Μουσική: Δημήτρης Χατζηζήσης
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Διανομή: Αντώνης Καφετζόπουλος, Μιχάλης Τιτόπουλος
