"ΝΙΚΗΤΕΣ" ΤΟΥ FREDRIK BACKMAN, ENA ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ

Listeners:

Top listeners:

00:00 00:00

Street Radio Ο δρόμος σου είναι εδώ

“ΝΙΚΗΤΕΣ” ΤΟΥ FREDRIK BACKMAN , ΕΝΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ

Γράφει η Ελευθερία Καμπούρογλου

Στ’ αλήθεια πόσο εύκολο είναι να ζεις σε μια απομονωμένη πόλη; Εκεί που όλοι γνωρίζουν όλους και συνδέονται με κάποιο τρόπο. Υπάρχουν μυστικά που μπορούν να παραμείνουν κρυφά; Πιστεύεις ότι κάποια γεγονότα δεν θα διαρρεύσουν; Όμως ξέρεις πώς είναι εδώ: «Ο κόσμος φλυαρεί- αυτό είναι όλο.»

Θα μπορούσε το Μπιέρνσταντ να είναι οπουδήποτε στον κόσμο. Ίσως ακόμα και μια απομονωμένη πόλη στην Ελλάδα. Μέσα στο δάσος, κοντά σε μια λίμνη. Και μπορεί το χόκεϊ να μην ένωνε – και ενίοτε χώριζε – τους κατοίκους του, θα μπορούσε να ήταν το κυνήγι ή το ποδόσφαιρο, ένας άλλος αθλητικός σύλλογος. Όχι το Μπιέρνσταντ Χόκεϊ, ούτε το Χέντ Χόκεϊ. Γιατί «τι είναι μια πόλη χωρίς τον αθλητικό της σύλλογο;».

Το χόκεϊ, στην ουσία, είναι ο πυρήνας της πόλης, που περιβάλλεται στοργικά και κάποιες φορές βίαια από τους κατοίκους της. Στο «μανδύα» της ξεδιπλώνονται οι ιστορίες των ανθρώπων της, οι οποίες συνδέονται με ένα μαγικό νήμα, δημιουργώντας έναν ασφυκτικό κλοιό, τον οποίο κάποιοι δεν μπορούν να αντέξουν και εξοβελίζονται στον «φλοιό» της κι ακόμα παραπέρα.

Το βιβλίο «Νικητές» ολοκληρώνει την τριλογία του Μπάκμαν, που ξεκίνησε με το «Μπιέρνσταντ», και ακολούθησε με το «Μπιέρνσταντ εναντίον όλων». Μια φανταστική πόλη στη Σουηδία, όπου ο συγγραφέας θέτει τον εαυτό του εντός της πόλης και της ιστορίας. Όχι ως αφηγητής-παρατηρητής, αλλά ως μέρος του συνόλου. Είναι ένας από αυτούς, τους πρωταγωνιστές του. Άνθρωποι μιας ολόκληρης πόλης, τα αστέρια του χόκεϊ, οι έφηβοι που μεγάλωσαν, οι έφηβοι τώρα, η σοφή της πόλης, ο διαπλεκόμενος επιχειρηματίας, ο διεφθαρμένος πολιτικός, οι φτωχοί και οι πλούσιοι, το Ύψωμα και η Γούβα, οι ντόπιοι και οι μετανάστες, το Μπιέρνσταντ και το Χέντ, το πυροσβεστικό σώμα, το νοσοκομείο, το επιχειρηματικό πάρκο, η εφημερίδα. Ένα σύστημα σε συνεχή τριβή.

Και όσο κι αν η ιστορία του Μπάκμαν περνάει από βιβλίο σε βιβλίο, όσο οι ιστορίες κι αν εξελίσσονται, διαμορφώνονται, αλλάζουν, μέσα τους υποβόσκει μια κάθαρση που περιμένεις να έρθει. Ή τουλάχιστον ελπίζεις να έρθει. Η εξιλέωση για όσα έχουν συμβεί.

Το βιβλίο δεν χαϊδεύει τα αυτιά. Δεν μιλά για ιδανικές σχέσεις, για πόλεις που ζουν φιλήσυχα. Τα λέει έξω από τα δόντια. Τα σκάνδαλα βρίσκονται ακόμα κι εκεί. Κι ακόμα κι αν είσαι το θύμα, δεν είναι σίγουρο ότι η πόλη θα πάρει το μέρος σου. Εκεί στο απυρόβλητο βρίσκεται μόνο το χόκεϊ. Μια ζωή που γυρνάει γύρω από τους αγώνες και τις προπονήσεις. Και ένα όνειρο, οι καλύτεροι να γίνουν παίκτες του NHL. Εκεί που τα παιδιά μαθαίνουν να χτυπάνε το πακ, πριν ακόμα μάθουν να περπατούν.

Ομοφυλοφιλία, βιασμός, απομόνωση, εκφοβισμός, ρατσισμός, χουλιγκανισμός και οπαδισμός, είναι μερικά από τα θέματα που ο συγγραφέας επιλέγει συνειδητά να μπήξει βαθιά το μαχαίρι στο κόκκαλο. Να ανακαλύψει τα αίτια, να αναμετρηθεί με όσους τα προκάλεσαν και να αποκαλύψει και τις δύο εκδοχές του αποτελέσματος: εκείνη που σε αφήνει να συνεχίσεις τη ζωή σου και εκείνη που σου θέτει όρια — ή τέλος. Η λογοτεχνία εδώ δεν παρηγορεί· αποκαλύπτει.

O Μπάκμαν δεν στερείται, σίγουρα, φαντασίας. Όσα βιβλία του έχω διαβάσει – και είναι πολλά- ξεδιπλώνουν το ταλέντο του να δημιουργεί ελκυστικές ιστορίες, που τις αφηγούνται καλοστημένοι ήρωες με ολοκληρωμένο προφίλ, τους οποίους μπορείς να σκιαγραφείς με τη φαντασία σου, καθώς περνάνε μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Η ατμόσφαιρα πάντα έχει κάτι συναρπαστικό και σε κρατά σταθερά σε εγρήγορση. Συνήθως ο Μπάκμαν χρησιμοποιεί την προοικονομία με στόχο όχι να σε κατατοπίσει, αλλά να σε πιάσει εξ απήνης. Εδώ, όμως, αλλάζει στρατηγική. Αυτή τη φορά σου αφήνει ίχνη ηθελημένα. Ίσως περισσότερα απ’ όσα θα άντεχε ένας αναγνώστης που αναζητά έκπληξη — αλλά αυτό είναι μέρος της ηθικής του στάσης. Γιατί πρόκειται για μια βίαιη ιστορία που δεν έχει απαραίτητα καλό τέλος, τουλάχιστον όχι για όλους.

Θέτει ερωτήματα για τη φύση του ανθρώπου, το ρόλο της οικογένειας και της κοινωνίας στη διαμόρφωσή του, τον τρόπο που τυχαία γεγονότα τον επηρεάζουν και πώς, είναι κάποιες φορές σαν να προκαλείς την τύχη σου. Οι «Νικητές» δεν είναι βιβλίο για να ξεχαστείς· είναι βιβλίο για να θυμηθείς. Να θυμηθείς ποιος είσαι, από πού έρχεσαι και τι κουβαλάς. Κλείνεις το βιβλίο και συνειδητοποιείς ότι κάτι δικό σου έχει ειπωθεί χωρίς να το είχες ομολογήσει.

Δεν είναι όλα τα βιβλία φτιαγμένα για παρηγοριά. Κάποια υπάρχουν για να φωτίζουν τις ρωγμές μας.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ : ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΘΟΠΟΥΛΟΣ

ISBN: 978-960-04-5551-9