Street Radio Ο δρόμος σου είναι εδώ
Γράφει η Ελευθερία Καμπούρογλου
Σκεφτείτε ότι βυθίζεστε στη δεκαετία του 1940, περικυκλωμένοι από κουστουμαρισμένους κυνικούς αντιήρωες με το γείσο του καπέλου τους κατεβασμένο ως τα μάτια. Μια σκοτεινή ατμόσφαιρα σάς προϊδεάζει για έντονες σκιές και ίντριγκες, συνομωσίες και καλά κρυμμένα μυστικά. Κι εκεί, σαν φως στο σκοτάδι, υπάρχει πάντα μια femme fatale, η μοιραία γυναίκα, το κλειδί στη λύση του μυστηρίου. Πρόκειται για μια λεπτομερή περιγραφή ενός φιλμ νουάρ, μόνο που εδώ πρόκειται για βιβλίο, που διαδραματίζεται μερικές δεκαετίες αργότερα…
Ο συγγραφέας του διατηρεί το μυστήριο, κρατώντας καλά κρυμμένη την ταυτότητά του. Υπογράφει «Μυθοπλάστης» και επιλέγει να αποποιηθεί εκ των προτέρων την ευθύνη πιθανών αντιδράσεων για τα γραφόμενά του. Δεν έχει καμία διάθεση να κρυφτεί πίσω από τις λέξεις του, για τα σχόλιά του που μπορεί να περιέχουν στερεοτυπικές εκφράσεις, ενίοτε και με ρατσιστικό περιεχόμενο, δίνει διευκρινίσεις. Επιλέγει να γίνεται αναφορά σε αυτά ως μέρος της αισθητικής των χαρακτήρων του βιβλίου – και τίποτα παραπάνω.
Το σίγουρο είναι ότι αγαπάει το βιβλίο, τον κόσμο του, την ιστορία του · έχει εντρυφήσει σε αυτά, και αυτό αποκαλύπτεται από την ευρεία γκάμα σπάνιων, δυσεύρετων βιβλίων και ειδικών εκδόσεων που παρουσιάζει μέσα στις σελίδες του μυθιστορήματός του. Γίνεσαι μάρτυρας μιας σπάνιας βιβλιοθήκης και αγγίζεις τις ράχες βιβλίων που μοιάζουν να κουβαλούν αιώνες ζωής. Η έρευνα για την ιστορία και η φιλομάθεια αποτελούν αναμφίβολα ένα από τα δυνατά στοιχεία του έργου, δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα που διαβάζεται ως φόρος τιμής στη γνώση, στο μυστήριο και στη δύναμη των ιστοριών.
Όσο προχωράς στην ανάγνωση, αποκαλύπτεται ακόμα περισσότερο ότι το σκίτσο επίσης, είναι κομμάτι της ζωής του. Σαν βουβός συνομιλητής συνοδεύει τα γραφόμενά του.
Κάθε κεφάλαιο ξεκινάει με μια παραδοχή, μια έκφραση καθημερινή ή σπουδαία, με διάλογο μιας ταινίας, τον τίτλο της, λόγια μεγάλων επιστημόνων ή λόγια πατέρων της Εκκλησίας. Όλα υπηρετούν έναν σκοπό: να σε προϊδεάσουν ή να κατευθύνουν τη σκέψη σου. Να συνοψίσουν το επακόλουθο.
Η ιστορία είναι αστυνομικού μυστηρίου και κινείται γύρω από μια ομάδα ντεντέκτιβ που διατηρούν ένα γραφείο ερευνών. Θα μπορούσε να είναι μια συνηθισμένη τους αποστολή, μέχρι που μια μοιραία γυναίκα περιπλέκει τα πράγματα. Θάνατος, σέχτες, πολύτιμα ιστορικά κοσμήματα, ίντριγκες, διαφθορά, ελευθεροτέκτονες σε κρίση. Μια μεσαιωνική ελληνική ιστορία που εξελίσσεται. Μια ιστορική αναδρομή στο Βυζάντιο, στον Χριστιανισμό, στις αμέτρητες ιστορίες χαμένων θησαυρών «που σκουριάζουν και λάμπουν στα βάθη των αιώνων».
Η μυστηριακή ατμόσφαιρα των μύθων του χθες, έρχεται σε σύγκρουση με τον κυνισμό των ηρώων του συγγραφέα. Είναι σαν να υπάρχουν δύο πλευρές που εναλλάσσονται μέσα στο βιβλίο: από τη μαγεία στον ορθολογισμό. Και στο τέλος, νικά η μαγεία — μια επιλογή που αφήνει χώρο στον αναγνώστη να σταθεί περισσότερο στο συμβολικό επίπεδο της ιστορίας παρά στην αυστηρά ρεαλιστική της εκδοχή.
Ποιο είναι τελικά το κεντρικό θέμα; Τι θέλει να θίξει ο συγγραφέας; Ποια είναι η σύνδεση της ιστορίας με την ανθρώπινη ύπαρξη; Το βιβλίο φαίνεται να κινείται περισσότερο στην ατμόσφαιρα και στη διακειμενικότητα, αφήνοντας τον αναγνώστη να αναζητήσει ο ίδιος τον βαθύτερο άξονά του.
Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που δεν στηρίζεται τόσο στη συναισθηματική ταύτιση όσο στη δημιουργία κλίματος και συμβολισμών. Και αυτό είναι μια συνειδητή συγγραφική επιλογή. Το βάρος του έργου φαίνεται να πέφτει περισσότερο στη βιβλιοφιλική του ταυτότητα και στη νοουάρ αισθητική, παρά στην εξέλιξη της πλοκής.
Άλλωστε η λογοτεχνία δεν υπάρχει μόνο για να μας συγκινεί· υπάρχει και για να μας θυμίζει ότι το μυστήριο, η γνώση και οι ιστορίες συνεχίζουν να συνομιλούν μέσα μας — ακόμη κι όταν δεν δίνουν όλες τις απαντήσεις.
Φιλολογική Επιμέλεια Ζωή Τσούρα
ISBN 978-960-626-910-3