Αν επιθυμείς να χαθείς στις σελίδες ενός παραμυθιού που εκτυλίσσεται στα τέλη του 10^ου και στις αρχές του 11^ου αιώνα, με τη μαγεία της ιαπωνικής κουλτούρας να πλανάται στον αέρα, τότε στάσου στο «Γκέντζι», ένα από τα σπουδαιότερα αριστουργήματα της ιαπωνικής λογοτεχνίας, που μεταφράστηκε εύστοχα, με την αριστοτεχνική βελονιά του κ. Πιτσινού, ο οποίος δεν αστόχησε να δώσει τις απαραίτητες διευκρινίσεις για τη διευκόλυνση των αναγνωστών.

Η Murasaki Shikibu, η συγγραφέας, είναι ένα άγνωστο πρόσωπο, όπως και το πραγματικό της όνομα. Εικάζεται ότι απέκτησε το προσωνύμιο Μουρασάκι από το όνομα του γυναικείου χαρακτήρα του μυθιστορήματός της, ενώ το όνομα Σικίμπου, ίσως, αντικατόπτριζε τη θέση του πατέρα της ως υπεύθυνου αξιωματούχου της τέλεσης των εθιμοτυπικών δρώμενων της Αυλής. Το σίγουρο είναι ότι υπήρξε Κυρία επί των Τιμών της Αυτοκρατορικής Αυλής, με ιδιαίτερη μόρφωση και μία από τις ελάχιστες γυναίκες που γνώριζαν την κινεζική γλώσσα.

«Ο Γκέντζι, ο Ακτινοβόλος», θεωρείται το πρώτο μυθιστόρημα στον κόσμο που γράφτηκε από γυναίκα και περιέχει πολύτιμες πληροφορίες για την αυλική ζωή της Ιαπωνίας του 11ου αιώνα. Η αισθητική, τα έθιμα, οι τελετουργίες και το ψυχογράφημα της ιαπωνικής αριστοκρατίας μπαίνουν στο μικροσκόπιο. Το έργο φαίνεται να διαμορφώθηκε σταδιακά, μέσα από διαφορετικές αφηγηματικές ενότητες, και απέκτησε την ολοκληρωμένη μορφή του στις αρχές του 11ου αιώνα. Η Μουρασάκι Σικίμπου αποτυπώνει μέσα από τις ιστορίες του όχι μόνο την καθημερινότητα της Αυλής, αλλά και τον έρωτα, τις κοινωνικές σχέσεις, τη θέση της γυναίκας και την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στην επιθυμία και το κοινωνικό πρωτόκολλο. Ο όρος Μονογκατάρι, που αποτελεί και τον πρωτότυπο τίτλο του μυθιστορήματος (Genji Monogatari), προέρχεται από τον ομώνυμο όρο της ιαπωνικής λογοτεχνίας και σημαίνει «ιστορία», «αφήγηση» ή «παραμύθι», όρος που συνδέεται άρρηκτα με τον πεζό λόγο και την αφηγηματική παράδοση.

Το βιβλίο μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά και είναι καλό να αναγνωστεί ως ένα απόσταγμα του συνολικού έργου, το οποίο στην αγγλική μετάφραση του Arthur Waley, εκτείνεται σε περίπου 1.100 σελίδες. Αποτελεί ένα μείγμα πεζού λόγου και λυρικών στοιχείων. Στη συγκεκριμένη μετάφραση, όπως εξηγεί ο Πιτσινός στον πρόλογό του, έχουν αποφευχθεί οι ιαπωνικοί όροι, για ευνόητους λόγους, και έχουν αντικατασταθεί από λέξεις που σίγουρα δεν είχαν επινοηθεί καν την εποχή εκείνη, αλλά εισήχθησαν στο κείμενο προκειμένου να διευκολύνουν την ανάγνωση. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν κατατοπιστικά κείμενα και αναφορές, στις οποίες σε παραπέμπουν οι αστερίσκοι, που, η αλήθεια είναι, εμφανίζονται πυκνά μέσα στο κείμενο καθώς διαβάζεις..

Μέσα από τις σελίδες του θα περιπλανηθείς σε έναν προ-αρραβώνα του 11^ου αιώνα, σε στοχασμούς για τη θέση της γυναίκας τότε, όπως: «Όσο ψηλά κι αν αναρριχηθεί μια κυρία, αν δεν προέρχεται από το κατάλληλο περιβάλλον, ο κόσμος θα σκέφτεται με διαφορετικούς όρους για εκείνη, από ότι θα σκεφτόταν για κάποια που γεννήθηκε για να αποκτήσει τέτοιες τιμές, αλλά αν εξαιτίας της κακής της τύχης, μια γυναίκα με την υψηλότερη θέση, βρεθεί σε συνθήκες ένδειας και χάσει τους φίλους της, η ευγενική ανατροφή του πνεύματός της ξεχνιέται  εύκολα και μετατρέπεται σε αντικείμενο περιφρόνησης.». Το ζήτημα του έρωτα και της αγάπης διαχέεται σαν απαλό πέπλο, προβληματίζει και ιντριγκάρει τους ήρωες, τους γεμίζει υποσχέσεις και αδημονία. Μυστηριώδεις υπάρξεις, αιθέριες παρουσίες, ένα ακτινοβόλο σκηνικό και εντυπωσιακά κοστούμια συνθέτουν ένα παραμύθι με πρίγκιπα, παλάτι και μπόλικη μαγεία.

Ο Γκέντζι είναι ο πρίγκιπας, με απαράμιλλη ομορφιά, όπως του αρμόζει. Το προσωνύμιο «Ακτινοβόλος» του δόθηκε από έναν Κορεάτη μάντη, έναν γηραιό άνδρα που έβλεπε τα μελλούμενα. Εκείνος συνέστησε στον αυτοκράτορα να κρατήσει τον Γκέντζι μακριά από την κούρσα της διαδοχής του στέμματος, αν ήθελε να ζήσει μια ζωή ατάραχη. Ο πρίγκιπας γίνεται λοχαγός, μακριά από το βασιλικό πρωτόκολλο μπορεί να ζήσει θυελλώδεις έρωτες και ρομαντικές περιπτύξεις, να περάσει μέσα από μυστικά και προδοσίες.

Ο Γκέντζι εμπνέεται και εμπνέει στίχους μυθικούς, τιμώντας την τέχνη της ιαπωνικής ποίησης που διαχέεται στις σελίδες, ενώ παράλληλα αναδεικνύονται η μουσική, ο χορός και η καλλιγραφία της εποχής. Σύμφωνα με το Oxford Academic, η καλλιγραφία, μαζί με την ποίηση και τη μουσική, ήταν θεμελιώδη στοιχεία της εκπαίδευσης στην αυτοκρατορική αυλή, ενώ το έργο περιέχει εκατοντάδες αναφορές στην καλλιγραφία. Το Metropolitan Museum αναφέρει ότι το έργο αποτελείται από 54 κεφάλαια και περιέχει 795 ποιήματα waka, ενώ αναδεικνύει την κεντρική θέση της καλλιγραφίας και της ποιητικής παράδοσης στην αισθητική του έργου. Όσο για τη μουσική, τον χορό και τα μουσικά όργανα, το Εθνικό Θέατρο της Ιαπωνίας κάνει αναφορά στη χαρακτηριστική σκηνή του έβδομου κεφαλαίου, όπου ο Γκέντζι χορεύει το Seigaiha, «Τα γαλάζια κύματα», μαζί με τον Tō no Chūjō, μπροστά στον αυτοκράτορα και την αυλή.

Χίλια χρόνια μετά, ο «Γκέντζι» εξακολουθεί να ακτινοβολεί. Όχι μόνο επειδή αποτελεί ένα μοναδικό λογοτεχνικό μνημείο, αλλά επειδή μέσα στις σελίδες του αναγνωρίζουμε τον έρωτα, τη ματαιοδοξία, την κοινωνική θέση, την ανάγκη για αποδοχή και τη διαρκή αναζήτηση της ομορφιάς. Ίσως γι’ αυτό ένα τόσο μακρινό παλάτι να μοιάζει, τελικά, παράξενα οικείο.