Το έργο του Ποντίκα είναι απαιτητικό και βαθιά ποιητικό. Πώς το προσεγγίζει ένας ηθοποιός;
Το έργο του Ποντίκα είναι πράγματι απαιτητικό και βαθιά ποιητικό. Ωστόσο, αυτή η διαπίστωση αφορά την τελευταία του περίοδο, του κύκνειου άσματος όπως το αναφέρουμε, με το οποίο καταπιανόμαστε εμείς, αυτή του Χλιμιντρίσματος. Η προηγούμενη περίοδος του είναι μια περίοδος του “κριτικού ρεαλισμού” του με έργα που σχολιάζουν την παθολογία των μικροαστών ή λούμπεν στρωμάτων της σύγχρονης Ελλάδας. Στο Χλιμίντρισμα, η ομπρέλα ανοίγει και η εστίαση γίνεται στο ανθρώπινο γένος, στην έπαρση του δυτικού ατόμου, το οποίο ο Ποντίκας αμφισβητεί με ένα σκοτεινό σαρκασμό. Εμείς το προσεγγίσαμε μέσα απο αυτοσχεδιασμούς, σωματικούς- κινησιολογικούς οι οποίοι στην πρώτη φάση προέκυψαν απο τον χωρισμό του κειμένου σε θεματικές ενότητες τις οποίες και αναπτύξαμε πρώτα θεωρητικά και επειτα αφήσαμε τα σώματα να δώσουν την δική τους “ανάλυση”, μνήμη, θέση, εμπειρία.
Το σώμα και κατ’ επεκταση οι ήχοι αυτού είναι άλλωστε και ζητούμενα του ίδιου του Ποντίκα, που θέτει στο επίκεντρο την αναγκαιότητα να φύγουμε απο το λογοκεντρισμό της εποχής, να ακυρώσουμε την έναρθρη ομιλία και να αναζητήσουμε άλλους κώδικες πιο πυρηνικούς, πιο επαναστατικούς θα έλεγα εγώ. Εφόσον η κυριαρχία, η εξουσία η επιβολή του ανθρώπου στην εποχή μας έχει όπλο τον ορθό λόγο, ο άναρθρος λόγος είναι μια ευκαιρία αντίστασης και ανατροπής.
Η Αληκτώ είναι μία από τις Ερινύες. Ποια είναι η δική της ενέργεια μέσα στην παράσταση;
Η Αληκτώ ήταν εξ΄αρχής για εμένα το πιο ριζοσπαστικά πολιτικό μέλος των Ερινυών και ως τέτοια την “ζητησα”, γιατί η αλήθεια είναι οτι εγώ ζητούσα απο τον σκηνοθέτη (Δημήτρη Τσιάμη) να έχω την Αληκτώ, ούσα πιο κόντα στα προτάγματά της. Ο έκδηλος σαρκαρός στην αυταρέσκεια του ανθρώπινου γένους είναι καθοριστικός στα λόγια της Αληκτούς: “βελτιώνεται ο άνθρωπος, θα βελτιωθεί, προχωρεί. Πρόοδος, προοδεύει, εγγυημένα, ελπίδα εγγυημένη, σίγουρα, ανυπερθέτως αναπόφευκτα”.
Η αλαζονεία του ατόμου σήμερα, η επίφαση της επιτυχίας, της εξέλιξης που όμως δεν σχετίζεται με την ηθική αλλά με την ύλη, και την εξουσία, μας έχουν στρέψει σε επιθυμίες πολύ λιγότερο κρίσιμες για την ανθρωπότητα. – Κάτι για το οποίο έχω αρχίσει να αμφιβάλλω αν κρίνω απο την καταναλωτική μανία της εποχής, την γενοκτονία στην Παλαιστίνη, την στροφή των ανθρώπων εναντίον των ανθρώπων για… Γιατί;-
Τι κουβαλάει η Αληκτώ; Οργή, κρίση, μνήμη ή εκδίκηση;
Εδώ συναντάω πολύ έντονα την Αληκτώ ως ρόλος. Οργή. Οργή για όλη την αδικία, την έπαρση, την αδιαφορία, τον ατομισμό. Για όλα αυτά που μπορεί να έχω υπάρξει και εγώ μέσα σε αυτή την κοινωνία. Δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών, το γεγονός ότι ανεβαίνουμε σε μια σκηνή και “τα λέμε” και κάποιοι μας ακούν δεν μας κάνει ειδήμονες ούτε έχουμε άφεση “αμαρτιών”.
Πώς χτίζεις έναν ρόλο που δεν είναι αμιγώς ανθρώπινος αλλά συμβολικός και αρχέγονος;
Σίγουρα δεν κάνω βιογραφικό!!!! χαχα
Κυρίως με ψυχοσωματικές δράσεις θα έλεγα.
Τι σημαίνει για σένα “σωματικό θέατρο”;
Το σωματικό θέατρο είναι ένα ολόκληρο είδος θεάτρου, απο τον Meyerhold , τον Grotowski , μέχρι τους πιο σύγχρονους Suzuki και στην χώρα μας τον Θεόδωρο Τερζόπουλο. Είναι τεχνικές και εργαλεία που θέτουν το σώμα και τη μνήμη του σώματος σε μια συλλογική διαδικασία όπου όλοι οι ηθοποιοί συντονίζονται πέρα απο το λόγο σε μια πιο αισθητηριακή λειτουργία, βιωματική. Για εμένα έμπνευση αποτελεί ο σπουδαίος Antonin Artaud, ο οποίος μίλησε για το θέατρο της σκληρότητας, για έναν νομοτελειακά κακό κόσμο μέσα στον οποίο καλούμαστε να επιβιώσουμε, και ως δημιουργοί να δημιουργήσουμε. Το σωματικό θέατρο, είναι θέατρο αναπόφευκτα πολιτικό, συλλογικό, απο τα κάτω. Τουλάχιστον έτσι το βλέπω εγώ και με αφορά απόλυτα.
Υπάρχουν στιγμές στην παράσταση που το σώμα λέει περισσότερα από τον λόγο;
Στο μεγαλύτερο μέρος της παράστασης θα έλεγα.
Στο Χλιμίντρισμα η φωνή περνά από τον λόγο στην κραυγή. Πώς βιώνεις αυτή τη μετάβαση;
Είναι πιο δύσκολο να ελέγξεις μια σιωπή ή μια κραυγή πάνω στη σκηνή;
Για εμένα το πώς κρατάς ως ηθοποιός μια σιωπή, μια παύση ενεργή είναι πολύ μεγαλύτερο challenge. Πρέπει να ξέρεις για ποιό πράγμα δεν μιλάς, τί αφήνεις να αφουγκραστούν τα άτομα που το παρακολουθούν, τί αφουγκράζεσαι εσύ η ίδια ώς ηθοποιός, ως ρόλος. Στις πρόβες μιλήσαμε πολύ για την “ηχω”, τί αφήνει κάθε δράση, τη σιωπή. Επίσης ασχοληθήκαμε πολύ με τα ηχητικά τοπία και φτιάξαμε μουσική μεσα στις σιωπές και τις παύσεις μας, γεματες παραγλωσσικά στοιχεία, ήχους, φωνήματα.
Αν οι Ερινύες υπήρχαν σήμερα, τι θα κυνηγούσαν;
Θα είχαν πάρει άδεια, επ αόριστον.
Ποια είναι η μεγαλύτερη «ύβρις» του σύγχρονου ανθρώπου, κατά τη γνώμη σου;
Η μεγαλύτερη “ύβρις” του σύγχρονου -δυτικού- ανθρώπου για εμένα, είναι η πεποίθηση του ότι είναι ανώτερο είδος, ανώτερο και σπουδαιότερο από τον υπόλοιπο κόσμο.
Πώς λειτουργεί σκηνικά η σχέση ανάμεσα στις τρεις Ερινύες; Είναι ομάδα, χορός ή μία ενιαία δύναμη σε τρία σώματα;
Οι Ερινύες είναι μια ενιαία δύναμη σε τρία πρόσωπα, και όπως κάθε χορός της αρχαίας τραγωδίας, υπάρχει το κάθε άτομο με τη δική του προσωπικότητα μέσα, δεν είμαστε μια μάζα. Είμαστε ένα σύνολο με κοινό στόχο, να τιμωρήσουμε, να εκδικηθούμε, η κάθεμία όμως μέσα απο το δικό της χαρακτήρα. Κάθε ανατροπή απαιτεί συσπείρωση και οργάνωση, αυτό δεν μπορεί να επιτευχθει μεσα απο ομοιογένεια-”προβατοποίηση” αλλά απο συζήτηση, συνδιαλλαγή και δράση.
Αν η Αληκτώ μπορούσε να πει μία φράση στον σημερινό άνθρωπο, ποια θα ήταν;
Θα δανειστω μια φράση του Artaud, παραμένοντας ακόμα ρομαντική στην πίστη μου και στην αγάπη μου για το θέατρο.
“Στο σημείο της κατάπτωσης όπου έχει φτάσει η ευαισθησία μας, είναι σίγουρο πως πάνω απο όλα έχουμε ανάγκη απο ένα θέατρο που να μας ξεκουνήσει νεύρα και καρδιά”.
