Είσθε ηθοποιός και διδασκάλα. Ποια ιδιότητα σας
θέλγει περισσότερο;
Η υποκριτική καθώς και η διδασκαλία με ενδιέφεραν πάντοτε, από πολύ μικρή, άλλωστε είμαι καθηγήτρια γαλλικών. Έχω τελειώσει τη γαλλική φιλολογία. Μου άρεσε πάντοτε να μεταφέρω τις γνώσεις μου, αλλά η υποκριτική είναι μία μαγική τέχνη και οπωσδήποτε με θέλγει περισσότερο από την διδασκαλία
Ιδρύσατε και διευθύνετε το θέατρο και την σχολή Πρόβα
Ποιος είναι ο στόχος τους;
Όταν βγήκα στο θέατρο έπαιζα τους ρόλους που μου ανέθεταν. Μετά από 10 χρόνια στο επάγγελμα, αισθάνθηκα την ανάγκη να εκφραστώ σαν καλλιτέχνης μέσα από κείμενα που θα είχα εγώ την δυνατότητα να επιλέξω. Έτσι μαζί με τον Σωτήρη Τσόγκα και τον Τάσο Δήμα, δημιουργήσαμε την εταιρεία θεάτρου Πρόβα και το θέατρο της οδού Ερμού το 1984, με στόχο την προώθηση του νεοελληνικού έργου και την αποκέντρωση. Στόχος μας ήταν να κάνουμε τα όνειρά μας πραγματικότητα. Νομίζω ότι το καταφέραμε γιατί η εταιρεία θεάτρου Πρόβα είναι από τις μακροβιότερες αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες. Οι επιλογές μας είναι πάντα μακριά από ταμειακές επιταγές και μέχρι τώρα έχουμε ανεβάσει 92 έργα εκ των οποίων τα 47 ανήκουν στην ελληνική δραματολογία και τα υπόλοιπα στο ξένο κλασικό και μοντέρνο ρεπερτόριο. Το 2001 δημιουργήσαμε μαζί με τον Σωτήρη Τσόγκα την Δραματική σχολή Πρόβα με σκοπό να μεταφέρουμε τις γνώσεις μας στις νεότερες γενιές και να βοηθήσουμε στην αναβάθμιση της καλλιτεχνικής Παιδείας
Μιλήστε μας για τη θεατρική σας θητεία
Μου αρέσει πάρα πολύ η ερώτησή σας γιατί με ευχαριστεί πολύ να μιλάω για τη θητεία μου στο θέατρο, η οποία είναι μακρόχρονη. Δουλεύω από το 1970 ανελλιπώς. Έχω παίξει όλα τα θεατρικά είδη, από επιθεώρηση μέχρι αρχαίο Δράμα. Έχω πρωταγωνιστήσει σε 60 παραστάσεις. Ξεκίνησα με Το Αμερικάνικο Όνειρο του Έντουαρντ Αλμπη και τους Επιτρέποντες του Μενάνδρου. Παίζω συνέχεια τις ηρωίδες μου, στο θέατρο, στην τηλεόραση και στον κινηματογράφο. Έχω υπηρετήσει με πολύ σεβασμό και αγάπη ρόλους. Δούλεψα με πολύ σπουδαίους ηθοποιούς, δασκάλους και με εξαιρετικούς σκηνοθέτες. Είμαι πάρα πολύ ευχαριστημένη με όλα όσα έχω κάνει, θα έλεγα ότι είμαι ευτυχισμένη.
Τι πρεσβεύετε σαν ηθοποιός και διδασκάλα;
Πιστεύω ότι το ήθος, η αξιοπρέπεια, ο αυτοσεβασμός, ο αλληλοσεβασμός, η συγκέντρωση, η ομαδικότητα, η συνέπεια, είναι τα βασικά στοιχεία που πρέπει να ακολουθεί ένας ηθοποιός.
Η καλλιτεχνική σας ενασχόληση με το θέατρο ύπταται και κυριαρχεί στη ζωή σας
Η ενασχόλησή μου με το θέατρο κυριαρχεί στην ζωή μου και πολλά γεγονότα σημαντικά της ζωής μου πάντα τα συνδέω με κάποια παράσταση που έπαιζα εκείνη την περίοδο.
Το θέατρο είναι έρεισμα στις δυσκολίες σας; Σας βοήθησε στη σημερινή σας εξέλιξη;
Φυσικά είναι έρεισμα στις δυσκολίες μου και πραγματικά με βοήθησε στη σημερινή μου εξέλιξη. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου χωρίς την διαδρομή μου μέσα στο θέατρο.
Το ρεπερτόριο το οποίο επιλέγετε καθορίζει την αισθητική σας και τον καλλιτεχνικό σας στόχο;
Φυσικά το ρεπερτόριο που επιλέγω συνάδει πάντα με την καλλιτεχνική μου ανησυχία και τις υπαρξιακές μου ανάγκες. Με αυτόν τον τρόπο επιλέγω τα κείμενα που θα παίξω. Με επηρεάζει πολύ και η καθημερινότητα, αφουγκράζομαι τα γεγονότα γύρω μου, την κοινωνία και τα προβλήματά της.
Τι συλλογισμούς κάνατε όταν διαβάσατε το θεατρικό έργο που παρουσιάζετε στο θέατρο Πρόβα οι εραστές της Βιορν
Αρχικώς το κείμενο είναι ιδιαίτερο και πολυβραβευμένο. Έχει παιχτεί σε πολλές χώρες και σε πολλές μεταφράσεις. Με προβλημάτισε αλλά είναι ένα κείμενο που μιλάει για το υποσυνείδητο του ανθρώπου, για τις σκέψεις και την καλλιέργειά του, για το πνεύμα του. Η ηρωίδα κάποια στιγμή λέει: «δεν μου αρέσει να τρώνε και να κοιμούνται καλά οι άνθρωποι». Αυτό ήταν ο μεγαλύτερος συλλογισμός που προκάλεσε το ενδιαφέρον μου γιατί χωρίς σκέψεις, χωρίς διάβασμα, χωρίς τις τέχνες, ο άνθρωπος θα ήταν ένα ζώο. Η ανθρώπινη ύπαρξη δεν είναι μόνο για να τρώει, να δουλεύει και να κοιμάται πρέπει να σκέφτεται, να μελετάει, να παρακολουθεί τις τέχνες. Η γνώση και η τέχνη βοηθάει τον άνθρωπο να γίνεται σκεπτόμενος, να ευαισθητοποιείται, να είναι αλληλέγγυος.
Έχετε ίδια συστατικά με την ηρωίδα που υποδύεστε και τι σας συνδέει;
Δεν έχω κοινά συστατικά με την ηρωίδα που υποδύομαι αλλά την αγαπώ και κατά κάποιον τρόπο με την ερμηνεία μου την δικαιώνω.
Πέραν από ατομική ευωχία και γοητεία που αισθάνεστε με τον ρόλο, τι θέλετε να μεταφέρετε στον θεατή σας;
Στον θεατή θέλω να μεταφέρω την ιδιαίτερη γραφή της Μαργκερίτ Ντυράς. Εγώ την θεωρώ σπουδαία συγγραφέα και θέλω να παίζεται στην Ελλάδα και με αυτό το ανέβασμα δίνω την ευκαιρία στο κοινό να προσεγγίσει την σκέψη και τις υπαρξιακές της ανησυχίες.
Το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα είναι εύληπτο, έχει απήχηση και προβληματισμό και συγκινεί τους θεατές σας
Ευτυχώς έχει μεγάλη απήχηση στους θεατές. Κι εγώ ξαφνιάστηκα που η προσέλευση του κοινού είναι τόσο μεγάλη και μας δίνει την ευκαιρία να πάρουμε παράταση για τις παραστάσεις μας μέχρι τις 31 Μαΐου. Αυτό είναι ένα μεγάλο δώρο των θεατών προς το θέατρο Πρόβα.
Οι φωτισμοί και τα σκηνικά παίζουν κύριο ρόλο στις παραστάσεις σας;
Το σκηνικό είναι η ανάγνωση που κάνει ο σκηνοθέτης με τον σκηνογράφο για κάθε έργο. Άλλοτε πρέπει να είναι ρεαλιστικό άλλοτε αφηρημένο, εξαρτάται. Μαζί με τους φωτισμούς, το εικαστικό αποτέλεσμα φυσικά και παίζει έναν σημαντικό ρόλο. Επίσης τα κοστούμια συμπληρώνουν και βοηθούν την παράσταση και τους ηθοποιούς.
Πείτε μας σχόλια θεατών που σε συγκίνησαν
Ένα σχόλιο που πραγματικά είναι χαραγμένο στη μνήμη μου είναι όταν ένας θεατής μου είπε «καλή είναι η Μητρόπολη, οι μεγάλοι ναοί με τους πολυελαίους, τα χρυσά άμφια αλλά υπάρχουν και τα παρεκκλήσια σαν το δικό σας θέατρο, που πραγματικά γίνεται μία λειτουργία».
Οι κριτικοί είναι αναγκαίοι για την στήριξη και την διάδοση των παραστάσεων σας;
Οι κριτικοί είναι πάντα χρήσιμοι γιατί μας βοηθούν να βελτιωνόμαστε, να γινόμαστε καλύτεροι αλλά μερικές φορές μία παράσταση που παίρνει καλές κριτικές μπορεί να μην έχει την ανάλογη προσέλευση του κοινού. Η κρητική είναι όμως απαραίτητη.
Το ισχνό ταμείο είναι ένας σφετεριστής της θεατρικής παράστασης
Αλίμονο.
Είχατε συντριβές και προδοσίες από συνεργασίες;
Όχι, ποτέ δεν είχα συντριβές, ποτέ δεν με πρόδωσε κανείς συνεργάτης μου.
Εμπιστευτείτε μου ένα καλλιτεχνικό σας όραμα
Εγώ προσωπικά δεν σταματάω να οραματίζομαι την συνεχεία μου στο θέατρο. Το όραμα μου θα ήταν το θέατρο να στηρίζεται και να επιβιώνει κάτω από οποιεσδήποτε κοινωνικοπολιτικές συνθήκες. Προτείνω το κοινό εκτός από τις μεγάλες παραγωγές, με πολλούς ηθοποιούς και υπέροχα σκηνικά, σκηνοθεσίες και ερμηνείες, να πηγαίνει μία φορά το χρόνο σε ένα μικρό θέατρο. Το ρεπερτόριο των μικρών θεάτρων είναι αυστηρά καλλιτεχνικό, δεν έχει σκοπό την εμπορική επιτυχία αλλά την καλλιτεχνική. Σ΄ αυτές τις μικρές σκηνές μπορείτε να δείτε πειραματικό, ερευνητικό, εναλλακτικό ρεπερτόριο. Στα μικρά θέατρα γίνονται μεγάλα θαύματα, να τα προτιμάνε.
Mε ποια κριτήρια επιλέγεται τους ηθοποιούς σας;
Συνήθως δουλεύω με έναν συγκεκριμένο πυρήνα καλλιτεχνών, με τους οποίους συνεργάζομαι πολλά χρόνια .Τα κριτήρια μας είναι να ταιριάζει στο ρόλο και να είναι εκτός από καλός ηθοποιός και καλός συνεργάτης
Συμμερίζεστε την άποψη ότι οι καλές συνεργασίες πρέπει να επαναλαμβάνονται;
ΝΑΙ με κεφαλαία διότι δουλεύεις πιο εύκολα με κάποιον που έχεις ξαναπαίξει μαζί του γιατί ο τρόπος που επικοινωνείς σκηνικά μαζί του είναι κοινός. Μιλάς με την ίδια γλώσσα δηλαδή γίνεται μία ζύμωση και αυτό διευκολύνει πάρα πολύ την δουλειά μας. Εγώ με τον Σωτήρη Τσόγκα που δουλεύω 40 χρόνια μαζί δεν χρειάζεται να πούμε πολλά πράγματα για να παίξουμε μαζί πάνω στην σκηνή. Με ένα βλέμμα καταλαβαίνουμε τι κάνουμε. Έχουμε κοινό υποκριτικό κώδικα, κοινή υποκριτική σφραγίδα. Οι ηθοποιοί προέρχονται από διάφορες Δραματικές Σχολές και πρέπει να συνεργαστούν, να ενωθούν τα υλικά και το αποτέλεσμα της παράστασης να είναι ενιαίο.
